We gaan voor een gelukkiger land

Elk jaar op 20 maart (de Internationale Dag van het Geluk) wordt de World Happiness Report gepubliceerd met een ranking van de gelukkigste landen ter wereld. In de editie van 2020 vinden we België op de 20ste plaats met een score van 6,8 op een schaal van 0 tot 10. We staan ver achter onze noorderburen die op de 6de plaats staan met 7,4. Ook in de vorige edities van dit rapport stonden we steeds buiten de top 15.

Dit doet ons stil staan bij het belang van geluk. Het doet ons nadenken of we meer aandacht moeten spenderen aan geluk en mentaal welzijn bij uitbreiding. Ik meen dat we dringend meer moeten investeren in ons geluk en mentaal welzijn.

In dit blogartikel vertel ik jou waarom verandering nodig is en hoe we verandering kunnen brengen.

Top 20 gelukkigste landen met hun geluksscore (schaal 0-10) gebaseerd op de gemiddeldes uit de periode 2017-2019 (bron: figuur 2.1 uit de World Happiness Report 2020).

Verandering is nodig

Je mag het belang van geluk niet onderschatten. Mensen die gelukkig zijn, leven veel langer en gezonder dan ongelukkige mensen. Onderzoekers beweren dat een hoger geluksgevoel ervoor kan zorgen dat je 7,5 tot 10 jaar langer kan leven. De gevolgen van geluk zijn ook voelbaar op de werkvloer. Gelukkige werknemers zijn minder vaak en lang ziek, productiever en meer gemotiveerd dan ongelukkige werknemers.

Daarnaast is er een heel sterk verband tussen geluk en mentaal welzijn. Mentale problemen (zoals depressie, angststoornissen, slapeloosheid en psychoses) komen vaker voor bij mensen die ongelukkig zijn. Geluk en mentaal welzijn zijn heel sterk met elkaar gelinkt. Als we dus spreken over geluk, is het interessant om ook na te denken over het mentaal welzijn in het algemeen. Het is geweten dat België slecht scoort op mentaal welzijn. Burn-out, depressie, suïcide komen te vaak voor in ons klein landje.

Wat kunnen we veranderen?

Het is hoog tijd dat we meer initiatieven ondernemen om van België een gelukkiger land te maken. Ik bespreek hier 3 elementen die hierbij een rol spelen en formuleer enkele aanbevelingen hoe we dit kunnen omvormen.

  • DREMPELS VERLAGEN

Bij sommige mensen weerhoudt een financiële drempel hen om naar een psycholoog of coach te gaan. Dit is spijtig, gezien sommige kwetsbare groepen juist over weinig financiële middelen beschikken. Alleenstaanden en werkzoekenden vormen één van de minst gelukkige en meest eenzame groepen in onze samenleving. Echter is het voor sommigen van hen al moeilijk om aan het einde van de maand rond te komen. De overheden kunnen hier een belangrijke rol spelen door de terugbetalingen van consultaties verder uit te werken. 

Een andere drempel wordt veroorzaakt door de taboesfeer die rond mentale klachten hangt. Men voelt zich soms te beschaamd om hulp te zoeken bij het ervaren van mentale klachten. Velen durven zelfs niet hierover te praten met hun vrienden of dichte familie, terwijl dit hen juist enorm veel zou helpen. We dienen de taboe verder te doorbreken. In de laatste jaren heeft men meer aandacht en begrip voor mentale klachten. Steeds meer (bekende en onbekende) mensen komen publiekelijk naar buiten met hun verhaal. Dit is een moedige daad, die ik alleen kan aanmoedigen als mensen zich daarbij goed voelen.

  • ROL VAN DE BEDRIJVEN

Nog te veel bedrijven ontkennen hun rol hierin. In mijn ogen is het individu de hoofdverantwoordelijke van zijn/haar eigen geluk, maar dit wordt beïnvloed door anderen. Bedrijven hebben een impact op het geluk en mentaal welzijn van hun werknemers. Onder meer door de stress die ze op de werkvloer ervaren. Zowel de KUL als Securex hebben in 2018 berekent dat 17% van de Belgische werknemers met een burn-out kampt of een verhoogd risico erop heeft. 

Loopbaanbegeleiding nodig
Het is ook in het voordeel van de werknemer om te investeren in het mentaal welzijn van het personeel. Zoals vermeld zou dit het aantal ziektedagen verlagen en de productiviteit verhogen. Volgens inschattingen van de IDEWE (de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk) kost een werknemers met burn-outsymptomen gemiddeld €7.392 meer per jaar vergeleken met een werknemer zonder dergelijke symptomen.

Bedrijven moeten meer rekening houden met de werklast en stress op de werkvloer. Veel bedrijven hebben de neiging om steeds meer projecten en opdrachten op de schouders van hun werknemers te gooien, zonder rekening te houden met hun grenzen en noden. Ze hopen daarmee meer winst te maken. Echter bezorgt deze reflex op termijn juist meer kosten dan winsten. Werknemers worden minder productief, nemen meer ziektedagen op en belanden uiteindelijk voor een lange periode in burn-out. Ik vrees dat velen onder ons zich herkennen in dit verhaal.

Er zijn gelukkig al veel bedrijven die investeren in het mentaal welzijn van hun personeel. Echter gebeurt dit soms op een slechte manier. Zo worden er welzijnsenquêtes rond gestuurd onder het personeel, maar vervolgens wordt er geen plan uitgewerkt om de negatieve cijfers aan te pakken. Er zijn bedrijven die jarenlang dure consultants inhuren om het welzijn op de werkvloer te verhogen, maar na al die jaren merken werknemers geen verschil. Een klassieker is het organiseren van infosessies rond welzijn op het werk en om iedereen te verplichten om aanwezig te zijn, behalve de managers of hogere kaderleden. Terwijl zij vaak een impact hebben op het welzijn, stressniveau en werklast van het personeel.

  • EEN ONGELUKKIG POLITIEK BELEID

De overheden dienen geluk en mentaal welzijn als een essentieel onderdeel van onze welvaart en welzijn te beschouwen. Politici hebben te weinig aandacht voor het mentaal welzijn van de bevolking. Echter lijkt het volgens mij juist de opdracht van onze overheden om te zorgen dat zoveel mogelijk mensen in ons land gelukkig zijn.

Investeren in het geluk en het mentaal welzijn van de bevolking is een verstandige en uiterst noodzakelijke investering. In 2017 keerde het RIZIV ongeveer twee miljard euro uit aan langdurige thuiszitters met een psychische stoornis (zoals burn-out en depressie). Deze kost kon men vermijden en het spijtige eraan is dat deze kost nog kan stijgen. 

De overheden kunnen een beter welzijnsbeleid ontwikkelen. Zo kunnen de terugbetalingen verder uit te werken, door bevolkingsgroepen die kwetsbaarder zijn voor mentale klachten (zoals alleenstaanden en werkzoekenden) extra te ondersteunen en ook door het herfederaliseren van de gezondheidszorg. Dit laatste is volgens mij noodzakelijk om een sterker beleid voor mentaal welzijn te realiseren.

Overheden kunnen ook inspiratie halen uit onderzoek die aantoont welke factoren een impact hebben op ons mentaal welzijn. Volgens het Nationaal Geluksonderzoek van de UGent heeft eenzaamheid een uiterst sterke, negatieve impact op onze algemene levenstevredenheid. Terwijl bijna de helft van de volwassenen zich soms tot altijd eenzaam voelt. Eenzaamheid heeft daarnaast ernstige gevolgen voor onze mentale en fysieke gezondheid. Chronische eenzaamheid is zelfs dodelijker dan roken. Het lijkt me ten sterkste aangeraden dat onze overheden initiatieven nemen om eenzaamheid te bestrijden.

Een gelukkiger land: yes we can and we will

Ik hoop dat men bovengenoemde aanbevelingen in beraad neemt. Ze zijn realiseerbaar, wenselijk en hoognodig. Daarom zeg ik (in de sfeer van de Amerikaanse presidentsverkiezingen): yes we can, … and we will!

Meer weten over geluk of geluksstudies, boek mij voor presentaties
Loopbaanbegeleiding voor jou

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.